Kleur: CMYK, RGB en steunkleuren
Kleur is het onderwerp waarover in de drukkerij de meeste verrassingen ontstaan. Je scherm licht op, papier niet. Hieronder lees je wat CMYK, RGB en steunkleuren zijn, hoe wij ermee omgaan en wat je zelf kunt doen om de kleur te krijgen die je voor ogen hebt.
RGB en CMYK in het kort
Je beeldscherm maakt kleur met licht: rood, groen en blauw bij elkaar geven wit. Een drukpers maakt kleur met inkt: cyaan, magenta, geel en zwart over elkaar geven bijna zwart. Omdat licht meer kleuren kan maken dan inkt, bestaan er kleuren die je wel ziet en die wij niet kunnen drukken. Felgroen, feloranje en helder paars zijn de bekendste voorbeelden.
Zo’n kleur valt bij het drukken terug op de dichtstbijzijnde drukbare kleur. Dat is geen fout, maar natuurkunde. Wat wel helpt, is dit vooraf weten, zodat je niet schrikt.
Wij converteren niets zonder overleg
Lever je beelden aan in RGB, dan converteren wij die niet automatisch naar CMYK. Een automatische omzetting kiest zelf hoe een onbereikbare kleur wordt vervangen, en dat pakt zelden uit zoals jij het bedoelde. Wij melden het en vragen wat je wil. Wil je zelf converteren, gebruik dan het profiel PSO Coated v3 voor gestreken papier en PSO Uncoated v3 voor ongestreken papier.
Zwart is niet één kleur
Dit is de meest gemaakte fout in boeken. Er zijn twee soorten zwart:
- 100 procent K: alleen zwarte inkt. Dit gebruik je voor alle broodtekst. De letters blijven scherp, ook als het papier een halve tiende millimeter beweegt.
- Diepzwart: een mengsel, bijvoorbeeld 60 cyaan, 40 magenta, 40 geel en 100 zwart. Dit gebruik je voor grote zwarte vlakken, omdat 100 procent K op een vol vlak grijzig oogt.
Zet broodtekst nooit in diepzwart. Vier inkten over elkaar op een letter van negen punt geeft kleurrandjes die je bij lezen meteen ziet. Zet omgekeerd een paginavullend zwart vlak nooit in alleen K, want dat wordt donkergrijs.
Steunkleuren
Een steunkleur is een inkt die kant en klaar wordt gemengd, meestal volgens het Pantone-systeem. Wij drukken digitaal, dus wij kunnen steunkleuren benaderen maar niet echt drukken. Voor een exact huisstijlrood of een fluorescerend accent is foliedruk vaak een beter alternatief. Lees daarover meer in folie- en preegdruk.
Staan er toch Pantone-kleuren in je bestand, converteer ze dan zelf naar CMYK voordat je aanlevert. Dan bepaal jij hoe dicht de benadering komt en niet de machine.
Inktdekking
De som van alle inktpercentages in een punt noemen we de totale inktdekking. Boven de 300 procent droogt de inkt slecht en kunnen pagina’s aan elkaar plakken. Houd je donkerste vlakken daarom onder de 300 procent. Diepzwart van 60, 40, 40, 100 komt uit op 240 procent en zit dus veilig.
Verschil tussen papiersoorten
Dezelfde kleur op gestreken papier ziet er anders uit dan op ongestreken papier. Ongestreken papier zuigt inkt op, waardoor kleuren zachter en iets doffer worden. Reken op vijf tot tien procent verlies aan verzadiging. Wil je felle foto’s, kies dan gestreken papier. Meer daarover staat in papiergewicht kiezen.
Wat je zelf kunt doen
- Beoordeel kleur nooit op een onbekend scherm. Kalibreer je monitor of kijk op meerdere schermen.
- Vermijd heel felle verzadigde kleuren als je precies wil weten wat je krijgt.
- Zet alle broodtekst op 100 procent K.
- Vraag een proefdruk aan als kleur doorslaggevend is. Dat is de enige manier om zekerheid te krijgen.
Wij controleren het mee
Bij de premium bestandscheck kijken wij naar kleurruimtes, inktdekking, overprint en steunkleuren en melden we wat er opvalt. Neem contact op als je je bestand wil laten nakijken of een proefdruk wil.